Konkurs „Uzależnienia XXI wieku” od 2014 roku promuje najwyższe standardy rzetelnego dziennikarstwa w obszarze uzależnień behawioralnych. W jego ramach przyznawana jest Ogólnopolska Nagroda Dziennikarska za Rzetelne Dziennikarstwo poświęcone Uzależnieniom Behawioralnym. Celem konkursu jest wspieranie materiałów dziennikarskich opartych na aktualnej wiedzy naukowej, które przyczyniają się do zwiększania świadomości społecznej, przeciwdziałania stygmatyzacji oraz popularyzacji skutecznych form profilaktyki i pomocy osobom z doświadczeniem uzależnienia.
Konkurs stanowi najdłużej realizowaną w Polsce inicjatywę promującą dziennikarstwo poświęcone uzależnieniom behawioralnym i upowszechnianie wiedzy naukowej dotyczącej tego zjawiska.
Na potrzeby niniejszego Regulaminu przyjmuje się następujące definicje:
Organizator – Fundacja Inspiratornia.
Komisja Konkursowa – organ odpowiedzialny za nadzór nad przebiegiem konkursu.
Jury – zespół ekspertów dokonujących oceny prac.
Uczestnik – osoba zgłaszająca pracę do Konkursu.
Praca konkursowa – materiał dziennikarski spełniający wymagania określone w Regulaminie.
Formularz – formularz zgłoszeniowy online dostępny na stronie Konkursu.
Konkurs „Uzależnienia XXI wieku” odbywa się na zasadach określonych w niniejszym regulaminie. Regulamin ten jest dostępny na stronie internetowej Fundacji Inspiratornia – www.fundacja-inspiratornia.org oraz w jej siedzibie przy ul. Zielone Zacisze 3 m 111, Warszawa.
Zgłoszenie pracy do konkursu jest równoznaczne z akceptacją jego regulaminu.
Uczestnicy Konkursu poprzez zaznaczenie odpowiednich oświadczeń w Formularzu wyrażają zgodę na rozpowszechnianie w ramach konkursu swojego imienia, nazwiska (w przypadku laureatów i osób wyróżnionych) oraz na przetwarzanie danych osobowych. Wizerunek może być rozpowszechniany wyłącznie na podstawie odrębnej, dobrowolnej zgody. Dane osobowe uczestników są przetwarzane zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO) oraz ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, w zakresie związanym z uczestnictwem w konkursie. Informacje wymagane przez art. 13 RODO zawiera Załącznik.
Na potrzeby Konkursu Fundacja Inspiratornia powołuje Komisję Konkursową, jako organ czuwający nad poprawnością przebiegu konkursu zgodnie z regulaminem.
W skład Komisji Konkursowej wchodzi reprezentant Fundacji Inspiratornia – Sekretarz Konkursu oraz Konsultant Merytoryczny, powołany przez Fundację w uzgodnieniu z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Komisja Konkursowa odpowiada za przebieg merytoryczny konkursu oraz wyjaśnia wszelkie spory i wątpliwości dotyczące konkursu.
Komisja Konkursowa współpracuje ściśle z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) – agendy Ministerstwa Zdrowia, która dofinansowuje projekt i wspiera jego rozwój.
Komisja Konkursowa powołuje Jury Konkursu składające się z osób reprezentujących środowisko dziennikarskie i naukowe (zob. pkt V ust. 2). Lista powołanego składu znajduje się na stronie www.fundacja-inspiratornia.org.
Konsultant Merytoryczny będący członkiem Komisji Konkursowej wchodzi w skład Jury konkursu.
Misją konkursu jest popularyzowanie rzetelnej wiedzy na temat profilaktyki, terapii oraz występowania zaburzenia uprawiania hazardu (off i online), zaburzenia uprawiania gier komputerowych, kompulsywnych zachowań seksualnych oraz innych zachowań uzależniających, m.in.: problemowego zaangażowania w pracę (tzw. pracoholizmu), problemowego kupowania (tzw. zakupoholizmu), problemowego inwestowania w kryptowaluty, problemowego używania Internetu i portali społecznościowych (tzw. uzależnienia od Internetu, uzależnienia od portali społecznościowych). A także współwystępowanie tych zaburzeń z uzależnieniami od substancji psychoaktywnych (alkoholu, leków, narkotyków).
Celem konkursu jest uwrażliwianie społeczeństwa na problemy związane z uzależnieniami oraz inspirowanie dziennikarzy do podejmowania w różnych formach publicystycznych tej tematyki: m. in. prezentację polskich i zagranicznych dobrych praktyk – mających na celu ograniczanie występowania zjawiska uzależnień, opisywanie problemu w formie reportaży prezentujących indywidualne historie osób z doświadczeniem uzależnienia, pogłębione wywiady z ekspertami, tak z Polski jak z zagranicy, informowanie o sposobach rozpoznawania symptomów uzależnień, możliwościach zapobiegania zjawisku, a także upowszechnianie informacji na temat pomocy w rozwiązywaniu problemów osób z uzależnieniami behawioralnymi.
W konkursie mogą uczestniczyć dziennikarze prasy, radia, telewizji, a także redakcji portali internetowych, których prace dotyczące uzależnień behawioralnych zostały opublikowane lub będą opublikowane między 1.11.2025 r. a 17.11.2026 r.
Do konkursu można zgłaszać następujące formy dziennikarskie: wywiad, reportaż, podcast, artykuł publicystyczny, artykuł interwencyjny, audycja radiowa, program telewizyjny, tekst dziennikarski opublikowany na blogu.
Prace muszą być przygotowane w języku polskim.
Każdy z uczestników może zgłosić maksymalnie 5 prac. Każdą pracę zgłasza się osobnym zgłoszeniem.
Prace można zgłaszać do 17 listopada 2026 r. do godz. 23:59, za pomocą Formularza (albo wiadomością e-mail zgodnie z ostatnim zdaniem niniejszego ustępu). Do Formularza należy załączyć kopię pracy (do 1 GB) w formatach: doc, docx, pdf, wmv, mp4, mp3. Wypełnienie Formularza wymaga zalogowania na konto Google. Osoba, która nie może skorzystać z Formularza, może w tym samym terminie przesłać zgłoszenie wiadomością e-mail na adres konkurs@fundacja-inspiratornia.org według szablonu dostępnego na stronie Konkursu (temat wiadomości zaczyna się od słowa „ZGŁOSZENIE”). Do wiadomości dołącza się plik pracy (do 25 MB) w wymienionych formatach albo podaje link zgodnie z ust. 6; w razie podania pliku i linku Organizator bierze pod uwagę plik. Zgłoszenia e-mailem, w których brakuje danych wymaganych w szablonie albo pliku lub linku, nie są przyjmowane; Organizator informuje o tym nadawcę wiadomością zwrotną. Oświadczenia, o których mowa w pkt I ust. 4, osoba zgłaszająca e-mailem składa za pomocą osobistego linku przesłanego w potwierdzeniu przyjęcia zgłoszenia.
Zamiast pliku uczestnik może podać w Formularzu link do pracy: do pliku w usłudze Dysk Google, do materiału audio lub wideo opublikowanego na platformie YouTube, Vimeo, SoundCloud, Spotify lub Dailymotion albo do pliku udostępnionego w serwisie do przesyłania plików (np. OneDrive, Dropbox, WeTransfer). Materiał pod linkiem musi być dostępny dla Organizatora i Jury bez logowania. W razie podania pliku i linku Organizator bierze pod uwagę plik.
Materiał, do którego prowadzi link, musi pozostać niezmieniony (w szczególności jego treść, tytuł, opis i długość) i dostępny do dnia ogłoszenia wyników. Organizator może sprawdzać, czy materiał nie został opublikowany lub zmieniony po dacie zgłoszenia. Zmiana, usunięcie lub niedostępność materiału po zgłoszeniu mogą skutkować odrzuceniem zgłoszenia.
Nie dopuszcza się zgłoszenia pracy w postaci linku do strony internetowej (w szczególności do artykułu w serwisie internetowym), ponieważ treść takiej strony może ulec zmianie po dacie zgłoszenia. Taką pracę należy zgłosić jako plik, np. w formacie PDF.
Organizator kopiuje plik do folderu konkursu po zakwalifikowaniu zgłoszenia (może to zrobić wcześniej) i do oceny przekazuje kopię; jeżeli plik jest dostępny w serwisie do przesyłania plików, Organizator pobiera go ręcznie. Materiał z platformy YouTube, Vimeo, SoundCloud, Spotify lub Dailymotion Jury ogląda w odtwarzaczu tej platformy.
Jeżeli zgłoszenie nie zawiera pliku ani linku albo plik lub link nie pozwala na otwarcie pracy, Organizator może wezwać uczestnika do uzupełnienia zgłoszenia przez wgranie pliku do udostępnionego mu w tym celu folderu na Dysku Google, w terminie wskazanym w wezwaniu, nie krótszym niż 3 dni i nie późniejszym niż 17.11.2026. Uzupełnienie nie może zmieniać treści pracy. Po wgraniu pliku dostęp uczestnika do folderu wygasa.
Zgłoszenia przesłane inną drogą niż Formularz lub wiadomość e-mail według szablonu (w szczególności przez komunikatory albo wiadomością niezgodną z szablonem) nie są rozpatrywane. Po przyjęciu zgłoszenia uczestnik otrzymuje automatyczne potwierdzenie na adres e-mail podany w Formularzu lub z którego wysłano wiadomość; brak potwierdzenia w ciągu 24 godzin należy zgłosić na adres maja@fundacja-inspiratornia.org. Pytania dotyczące konkursu można kierować na ten sam adres.
Organizator zastrzega sobie prawo do wydłużenia terminu naboru prac. W przypadku takiej decyzji, organizator zobowiązuje się do zamieszczenia informacji dotyczącej nowych terminów na stronie internetowej Fundacji Inspiratornia (www.fundacja-inspiratornia.org).
Udział w konkursie jest równoznaczny z oświadczeniem, iż uczestnik jest autorem nadesłanej pracy (w przypadku pracy zespołowej – jednym ze wskazanych współautorów), a jej treść nie narusza praw autorskich osób trzecich.
Korzystanie z narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję dopuszcza się wyłącznie jako narzędzi pomocniczych (np. transkrypcja, korekta językowa, wyszukiwanie informacji). Praca konkursowa musi stanowić samodzielny utwór autora.
Organizator promuje dziennikarstwo oparte na zweryfikowanych źródłach, aktualnej wiedzy naukowej oraz wypowiedziach osób posiadających kompetencje w zakresie uzależnień i zdrowia psychicznego.
Pracę stworzoną wspólnie przez zespół redakcyjny może zgłosić jeden z jego członków – kierownik zespołu lub inna osoba wskazana przez zespół (Zgłaszający). Zgłaszający wypełnia Formularz własnymi danymi i zaznacza w nim pole „Zgłaszam pracę zespołową”, zawierające oświadczenie, o którym mowa w ust. 17. Zgłaszający jest Uczestnikiem w rozumieniu Regulaminu: składa wszystkie oświadczenia i otrzymuje korespondencję od Organizatora, a jej doręczenie Zgłaszającemu jest równoznaczne z doręczeniem wszystkim członkom zespołu. Praca zespołowa jest jedną pracą i liczy się do limitu z ust. 4. Żadna osoba nie może być autorem ani współautorem więcej niż 5 prac zgłoszonych do Konkursu.
Zaznaczając w Formularzu pole „Zgłaszam pracę zespołową”, Zgłaszający oświadcza w imieniu własnym i współautorów, że: 1) wszyscy współautorzy powierzyli mu zgłoszenie pracy do Konkursu i występowanie w ich imieniu wobec Organizatora; 2) każdy ze współautorów zapoznał się z Regulaminem i akceptuje jego postanowienia, w tym udziela licencji, o której mowa w pkt VI ust. 4, oraz wyraża zgodę na rozpowszechnianie swojego imienia i nazwiska w przypadku nagrodzenia lub wyróżnienia pracy (pkt I ust. 4); 3) każdy ze współautorów spełnia warunki udziału w Konkursie (ust. 1) oraz wymogi z ust. 13 i 14; 4) przekazał każdemu ze współautorów klauzulę informacyjną z Załącznika. Imiona i nazwiska współautorów nie są podawane w Formularzu.
Jury otrzymuje jedynie informację, że praca jest pracą zespołową (zob. pkt V ust. 4). Organizator może w każdym czasie poprosić Zgłaszającego o potwierdzenie upoważnienia współautorów, np. wiadomością e-mail od każdego z nich, a w przypadku pracy zakwalifikowanej do nagrody lub wyróżnienia – o podanie imion i nazwisk wszystkich współautorów, najpóźniej w terminie wskazanym przez Organizatora po ogłoszeniu wyników. Zgłaszający odpowiada za prawdziwość oświadczeń; ich nieprawdziwość, brak potwierdzenia lub spór co do autorstwa pracy zespołowej mogą skutkować wykluczeniem pracy (pkt VI ust. 5).
Prace niezgodne z tematyką konkursu oraz prace przesłane po upływie terminu naboru lub w sposób inny niż określony w ust. 5–8, prace przekraczające limit z ust. 4 oraz zgłoszenia, których pliku lub materiału pod linkiem nie można otworzyć, odtworzyć ani skopiować, które zmieniono po dacie zgłoszenia w sposób, o którym mowa w ust. 7, w których brakuje pliku lub linku mimo wezwania z ust. 10 albo w których brakuje wymaganych danych, zgłoszenia pracy zespołowej niespełniające wymogów ust. 16–17, podlegają odrzuceniu z przyczyn formalnych.
Decyzja o odrzuceniu zgłoszenia jest ostateczna. Uczestnik otrzymuje informację o odrzuceniu e-mailem.
Komisja Konkursowa powołuje Jury Konkursu.
Jury stanowią 3 osoby – dwie reprezentujące środowisko dziennikarskie, jedna reprezentująca środowisko naukowe.
Członkowie Jury zobowiązani są do zachowania poufności dotyczącej przebiegu obrad oraz głosowań. Wyniki Konkursu stają się jawne dopiero w chwili rozesłania przez Fundację Inspiratornia informacji prasowej poświęconej werdyktowi Jury.
Jury otrzymuje do oceny materiały od Sekretarza Konkursu za pośrednictwem aplikacji do oceny. Każdy członek Jury ma indywidualny dostęp, ograniczony do prac zakwalifikowanych. Jurorzy widzą pracę wyłącznie pod numerem zgłoszenia i tytułem, bez danych osobowych autora.
Sekretarz Konkursu jest przedstawicielem Fundacji.
Zadaniem Sekretarza Konkursu jest sprawdzenie zgłoszonych kandydatów i prac konkursowych pod względem formalnej zgodności z regulaminem konkursu oraz przekazanie poprawnych formalnie zgłoszeń do Jury wraz ze sprawozdaniem z pracy sekretarza.
W sprawozdaniu z pracy Sekretarza Konkursu muszą się znaleźć następujące informacje:
oznaczenie ogólnej liczby zgłoszeń nadesłanych na Konkurs
oznaczenie liczby zgłoszeń spełniających wymagania regulaminu Konkursu
oznaczenie liczby zgłoszeń niespełniających wymagań regulaminu Konkursu
uzasadnienie decyzji dotyczących odrzuconych zgłoszeń.
Sekretarz Konkursu pełni funkcję doradczą podczas obrad Jury, jednak bez prawa głosu.
Członek Jury nie bierze udziału w ocenie pracy autora, z którym pozostaje w relacji zawodowej, rodzinnej lub innej mogącej budzić wątpliwości co do bezstronności. Informuje o tym Sekretarza, który wyłącza tę pracę z puli ocenianej przez tego członka Jury.
Każdy z członków Jury oceni prace pod kątem znajomości przez autora tematu uzależnień behawioralnych i chemicznych (punktowane wysoko będą te z prac, które prezentować będą najnowsze wyniki badań, wykorzystywać będą wypowiedzi ekspertów z danej dziedziny oraz opierać się będą na współczesnej wiedzy medycznej bazującej na klasyfikacjach DSM-5 i ICD-11), a także walorów publicystycznych i edukacyjnych. W przypadku wszystkich form dziennikarskich prace będą oceniane według:
zgodności pracy z celem konkursu,
jakości merytorycznej oraz zawartości treści informacyjnych, edukacyjnych czy opiniotwórczych (np. wypowiedzi autorytetów z obszaru uzależnień, wywiady z osobami z doświadczeniem uzależnienia),
poziomu warsztatu dziennikarskiego (m.in. ciekawy, oryginalny sposób prezentacji tematyki uzależnień, jakość stylu i języka).
Poniżej znajdują się kryteria oceny prac wraz z ilością punktów, jakie można uzyskać:
zgodność z celem konkursu 10 punktów,
jakość merytoryczna 10 punktów,
warsztat dziennikarski 10 punktów,
wartość edukacyjna i społeczna 5 punktów,
etyczny sposób przedstawienia bohaterów 5 punktów.
Jury może przyznać nagrodę ex aequo, jeżeli uzna, że dwie lub więcej prac prezentuje porównywalny, wyjątkowo wysoki poziom i zdobędą tyle samo punktów. O miejscu pracy decyduje średnia punktów przyznanych przez członków Jury; brane są pod uwagę wyłącznie oceny zatwierdzone przez członków Jury.
Prace opisujące wyłącznie tematykę samych substancji psychoaktywnych nie będą brane pod uwagę jako nie spełniające warunków konkursu i będą podlegały odrzuceniu.
Autor zachowuje pełnię autorskich praw majątkowych do zgłoszonej pracy.
Autor udziela Organizatorowi i KCPU niewyłącznej, nieodpłatnej licencji na wykorzystanie tytułu pracy, jej fragmentów oraz informacji o nagrodzeniu w celu promocji konkursu.
Organizator może wykluczyć pracę z konkursu, jeżeli:
narusza prawa autorskie,
zawiera treści niezgodne z prawem,
została zgłoszona przez osobę niebędącą autorem,
nie spełnia wymogów formalnych regulaminu opisanych w pkt IV ust. 11,
została wygenerowana przez AI w całości lub w istotnej części (zob. pkt IV ust. 9).
Jury bierze pod uwagę zgodność materiału z zasadami etyki dziennikarskiej, w szczególności poszanowanie godności osób z doświadczeniem uzależnienia, unikanie stygmatyzacji oraz rzetelność prezentowanych informacji.
Autor może wycofać zgłoszenie do dnia zakończenia naboru poprzez przesłanie stosownej informacji z numerem zgłoszenia drogą elektroniczną na adres maja@fundacja-inspiratornia.org.
Jury wyłoni 3 najlepsze prace, które zostaną nagrodzone dyplomami oraz nagrodami rzeczowymi. Jury ma możliwość przyznania od 1 do 3 rzeczowych nagród specjalnych. Jury ma również możliwość przyznania wyróżnień honorowych.
Jury może przyznać nagrodę ex aequo, jeżeli uzna, że dwie lub więcej prac prezentuje porównywalny, wyjątkowo wysoki poziom.
Organizator opublikuje na stronie internetowej Fundacji Inspiratornia (www.fundacja-inspiratornia.org) uzasadnienie przyznania nagród i wyróżnień. Ogłoszenie wyników konkursu nastąpi nie później niż w dniu 5 grudnia 2026 r.
Laureat Konkursu przekazuje dane niezbędne do wydania nagrody i jej rozliczenia pod względem podatkowym: imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, właściwy urząd skarbowy oraz, w razie nagrody pieniężnej, numer rachunku bankowego. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne w celu wydania nagrody i jej rozliczenia (art. 6 ust. 1 lit. c RODO). Od wartości nagród zostanie potrącony i wpłacony do właściwego urzędu skarbowego podatek PIT w formie zryczatołowanej na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Praca zespołowa (pkt IV ust. 16–18) jest jedną pracą i otrzymuje jedną nagrodę lub wyróżnienie. Dyplomy otrzymują wszyscy współautorzy wskazani w Formularzu, a nagrodę rzeczową Organizator wydaje Zgłaszającemu, który odpowiada za jej podział. Dane niezbędne do rozliczenia nagrody (ust. 4) przekazuje każdy współautor, którego ona dotyczy.
Organizatorem Konkursu jest Fundacja Inspiratornia (KRS 0000358511, NIP 5242714059, REGON 142459330).
Projekt jest współfinansowany ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
W przypadku wątpliwości dotyczących interpretacji niniejszego regulaminu, rozstrzygnięć dokonuje zarząd Fundacji Inspiratornia w porozumieniu z przedstawicielem Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Organizator zastrzega, że decyzja Jury, co do wyboru nagrodzonych prac, jest ostateczna i nie podlega zaskarżeniu.
Regulamin wchodzi w życie z dniem opublikowania na stronie internetowej Organizatora. (Ostatnia zmiana regulaminu 17.11.2026 rok.)
Organizator może zmienić regulamin w trakcie trwania naboru, o ile zmiana nie pogarsza sytuacji uczestników, którzy zgłosili prace wcześniej. O zmianach Organizator informuje na stronie internetowej Fundacji oraz e-mailem uczestników, którzy już zgłosili prace.
Administrator. Administratorem danych osobowych jest Fundacja Inspiratornia, ul. Zielone Zacisze 3 m 111, Warszawa KRS: 0000358511, NIP: 5242714059. Kontakt w sprawach danych: media@fundacja-inspiratornia.org.
Zakres danych. Imię i nazwisko, adres e-mail, numer telefonu, dane o publikacji (tytuł, miejsce publikacji i redakcja, data), treść Pracy. W przypadku laureatów dodatkowo dane do rozliczenia nagrody (pkt VII ust. 4).
Cele i podstawy prawne: obsługa zgłoszenia, ocena przez Jury i kontakt z Uczestnikiem – art. 6 ust. 1 lit. b RODO; ogłoszenie wyników i promocja Konkursu – art. 6 ust. 1 lit. f RODO; rozliczenie nagród i obowiązki podatkowe – art. 6 ust. 1 lit. c RODO; rozliczenie dofinansowania, archiwizacja, dochodzenie roszczeń – art. 6 ust. 1 lit. f RODO; rozpowszechnianie wizerunku laureata – art. 6 ust. 1 lit. a RODO (zgoda, którą można cofnąć w każdej chwili).
Odbiorcy. Członkowie Jury (w zakresie niezbędnym do oceny), KCPU (rozliczenie dofinansowania), dostawcy usług IT i poczty (Google), biuro rachunkowe oraz organy publiczne, jeśli wymaga tego prawo. Dane mogą być przetwarzane przez Google w USA na podstawie decyzji o odpowiednim stopniu ochrony (EU-US Data Privacy Framework) lub standardowych klauzul umownych [DO POTWIERDZENIA].
Okres przechowywania. Do zakończenia Konkursu i rozliczenia projektu, następnie przez okres wymagany przepisami podatkowymi, rachunkowymi i dotyczącymi dofinansowania.
Prawa. Dostęp do danych, sprostowanie, usunięcie, ograniczenie przetwarzania, sprzeciw wobec przetwarzania opartego na uzasadnionym interesie, przenoszenie danych (przy zgodzie lub umowie) oraz skarga do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Dane współautorów (art. 14 RODO) są pozyskiwane od Zgłaszającego tylko przy nagrodzeniu lub wyróżnieniu pracy.
Dobrowolność. Podanie danych w Formularzu jest dobrowolne, ale niezbędne do udziału w Konkursie. Dane nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji ani profilowaniu.