Ruszyła XII edycja Ogólnopolskiego Konkursu dla Dziennikarzy „Uzależnienia XXI wieku” – jedynego w Polsce konkursu poświęconego wyłącznie uzależnieniom behawioralnym. Fundacja Inspiratornia zaprasza dziennikarzy z całego kraju do zgłaszania materiałów, które pokazują uzależnienia odpowiedzialnie, rzetelnie i z szacunkiem dla ich bohaterów.
Ponad 500 zgłoszonych prac, 48 nagrodzonych dziennikarzy z najważniejszych polskich redakcji i 12 lat promowania odpowiedzialnego dziennikarstwa – tak w liczbach wygląda historia konkursu, który od 2014 roku wspiera tworzenie wartościowych materiałów poświęconych jednemu z najważniejszych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku.
Do dziennikarzy prasy, radia i telewizji oraz redakcji portali internetowych z całej Polski. Prace mogą zgłaszać także zespoły redakcyjne.
Jakie prace: wywiady, reportaże, podcasty, artykuły publicystyczne, artykuły interwencyjne, audycje radiowe, programy telewizyjne oraz teksty dziennikarskie opublikowane na blogu.
O czym: o uzależnieniach behawioralnych, m.in. od hazardu, gier komputerowych, mediów społecznościowych, zakupów, pracy, seksu czy innych zachowań nałogowych. Prace opisujące wyłącznie tematykę substancji psychoaktywnych nie będą brane pod uwagę.
W jakim języku i kiedy opublikowane: w języku polskim, w okresie od 1 listopada 2025 r. do 17 listopada 2026 r.
Ile prac: jeden uczestnik może zgłosić maksymalnie 5 prac. Praca zespołowa jest jedną pracą i liczy się do limitu. Żadna osoba nie może być autorem ani współautorem więcej niż 5 zgłoszonych prac.
Autorstwo: praca musi być samodzielnym utworem autora (lub wspólnym utworem członków zespołu). Narzędzia sztucznej inteligencji można wykorzystywać wyłącznie pomocniczo, np. do transkrypcji, korekty językowej lub wyszukiwania informacji. Praca wygenerowana przez AI zostanie wykluczona z konkursu.
Praca zespołowa: zgłaszający wypełnia formularz własnymi danymi i zaznacza pole „Zgłaszam pracę zespołową”. Oświadcza w nim, że pozostałe osoby z zespołu powierzyły mu zgłoszenie wspólnej pracy na konkurs, znają regulamin i go akceptują. Imion i nazwisk współautorów nie podaje się w formularzu. Organizator poprosi o nie dopiero w razie nagrodzenia lub wyróżnienia pracy.
– Zapraszamy do udziału autorów reportaży, wywiadów, podcastów, audycji radiowych, materiałów telewizyjnych oraz publikacji internetowych i prasowych dotyczących m.in. uzależnienia od hazardu, gier komputerowych, mediów społecznościowych, zakupów, pracy, seksu czy innych zachowań nałogowych. – mówi Maja Ruszpel, pomysłodawczyni konkursu, specjalistka psychoterapii uzależnień i dziennikarka odpowiedzialna za preselekcję zgłoszeń.
– Od początku naszym celem było pokazywanie uzależnień behawioralnych bez sensacji i stereotypów – przez pryzmat historii ludzi, wiedzy naukowej i pogłębionego rozumienia mechanizmów uzależnienia. Przez dwanaście lat konkurs udowodnił, że media mają ogromną moc zmieniania społecznego myślenia o uzależnieniach – dodaje.
Konkurs jest jedynym ogólnopolskim przedsięwzięciem dziennikarskim w całości poświęconym uzależnieniom behawioralnym, a zarazem najdłużej realizowaną inicjatywą promującą rzetelne dziennikarstwo i popularyzację wiedzy naukowej w tym obszarze. Prace oceniane będą według pięciu kryteriów:
zgodność z celem konkursu,
jakość merytoryczna,
warsztat dziennikarski,
wartość edukacyjna i społeczna,
etyczny sposób przedstawienia bohaterów.
Jury tworzą uznani eksperci: prof. Bernadeta Lelonek-Kuleta (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II) – jedna z czołowych polskich badaczek problematyki uzależnienia od hazardu i mediów elektronicznych; Agnieszka Urazińska – reportażystka, dziennikarka i wielokrotna laureatka konkursu „Uzależnienia XXI wieku” oraz Jakub Jamrożek – dziennikarz Polskiego Radia, również wielokrotnie nagradzany w poprzednich edycjach konkursu.
– Od początku istnienia konkursu sposób opowiadania o uzależnieniach behawioralnych bardzo się zmienił – mówi prof. Bernadeta Lelonek-Kuleta. – Materiały nadsyłane w ostatnich latach są bardziej pogłębione psychologicznie, odważniejsze i bardziej innowacyjne. Jednocześnie pojawiają się nowe wyzwania, takie jak nielegalny hazard online, rosnące zainteresowanie hazardem wśród młodzieży czy problemowe inwestowanie w kryptowaluty. To tematy, które wymagają rzetelnego opisu i społecznej debaty – dodaje.
Laureatów XII edycji poznamy 7 grudnia 2026 roku o godz. 12:00 podczas uroczystej gali w Studiu im. Władysława Szpilmana Polskiego Radia przy Al. Niepodległości 77/85 w Warszawie.
Prace można zgłaszać za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie Fundacji Inspiratornia (www.fundacja-inspiratornia.org) do 17 listopada 2026 roku.
W formularzu wskazujesz pracę albo plikiem, albo linkiem – nie trzeba podawać obu. Jeśli dodasz plik, link zostanie pominięty.
Plik: do 1 GB, w formacie doc, docx, pdf, wmv, mp4 lub mp3.
Link: do pliku na Dysku Google (udostępnionego każdemu, kto ma link) albo do materiału wideo lub audio w serwisie streamingowym, np. YouTube lub Vimeo.
Nie przyjmujemy linków do stron internetowych z artykułami. Tekst zgłoś w pliku.
Nie zmieniaj pracy po zgłoszeniu. System sprawdza, czy plik lub materiał pod linkiem nie został zmodyfikowany po dacie zgłoszenia.
Jeśli plik lub link nie będzie działał, organizator może poprosić Cię o dodanie pliku. Otrzymasz wtedy wiadomość z dalszymi instrukcjami.
Po wysłaniu formularza dostaniesz potwierdzenie na podany adres e-mail wraz z numerem zgłoszenia.
Wyślij wiadomość na adres konkurs@fundacja-inspiratornia.org
Temat wiadomości musi zaczynać się od słowa „ZGŁOSZENIE” – inne wiadomości system pomija.
Wypełnij pola poniżej (nie zmieniaj nazw pól) i dołącz plik pracy (doc, docx, pdf, wmv, mp4, mp3).
Jeśli nie dołączasz pliku, wpisz w polu „Link do pracy” adres pracy (Dysk Google, YouTube, Vimeo, SoundCloud, Spotify, Dailymotion).
Imię:
Nazwisko:
Telefon:
Tytuł pracy:
Miejsce publikacji i redakcja:
Data publikacji:
Link do pracy (jeśli nie załączasz pliku):
Praca zespołowa (Tak/Nie):
Projekt jest realizowany dzięki dofinansowaniu Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych.
I Miejsce - reportaż "Cena gry" opublikowany w TVN na temat nielegalnego hazardu – autorka: Aneta Regulska,
II Miejsce - reportaż "Poza schematem" i dyskusja ze słuchaczami wyemitowanych w audycji „Mikrofon Radia TOK FM" – autorzy: Karolina Kłaczyńska oraz Paweł Sulik,
III Miejsce – reportaż "Dwie zdrapeczki do trumny" poświęcony uzależnieniu od zdrapek wśród seniorów opublikowany na portalu Na Temat – autorki: Agnieszka Sztyler-Turovsky oraz Daria Różańska-Danisz,
Wyróżnienie - reportaż "W środku może być wszystko" poświęcony lootboxom w grach komputerowych, opublikowany w Radio Zachód, autor Bartosz Schaefer.
I miejsce i nagrody rzeczowe o wartości 4000 zł: Piotr Barejka – za reportaż Maszyna daje i odbiera – hazard w małym mieście opublikowany na portalu OKO PRESS.
II miejsce i nagrody rzeczowe o wartości 2000 zł dla: Sylwii Skorstad za reportaż Norsk Tipping – jak reguluje się hazard w Norwegii, który ukazał się na portalu Republika Kobiet.
III miejsce i nagrody rzeczowe o wartości 1000 zł dla Weroniki Puszkar za reportaż Opowiem ci dowcip, który ukazał się w Studiu Reportażu Polskiego Radia
Ponadto wyróżnienie dla Joanny Sikory za reportaże W pułapce i Gra o dziecko nagrody rzeczowe o wartości 1800 zł – za dwa reportaże radiowe wyemitowane na antenie Polskiego Radia Białystok.
I nagroda - Marek Sekielski – wywiad z Krzysztofem Antkowiakiem oraz kobietą uzależnioną od seksu (Sekielski o nałogach na YouTube)
II nagroda - Krzysztof Story - „Zapłać i wygraj” (Tygodnik Powszechny)
III nagroda - Jan Król - magazyn Pismo – „W Disnaylandzie nie ma miejsca na porno” (Magazyn Pismo)
Wyróżnienie - Agnieszka Urazińska - Wysokie Obcasy
I nagroda - Agnieszka Sztyler-Turovsky - Onet.pl
III nagroda - Agnieszka Rodowicz
Wyróżnienie - Kinga Grabowska - Radio Olsztyn
I nagroda – Paweł Kapusta, WP Sportowe Fakty za wywiad z byłym dziennikarzem sportowym, Szymonem Bartnickim Jestem uzależniony od gry w zakładach bukmacherskich. Zanim popełnicie błędy, uczcie się na moich,
III nagroda – Bartosz Józefiak, Duży Format za reportaż o uzależnieniu od komputera i internetu, pt. Ciąg komputerowy.
Ponadto nagrodę specjalną dla publikacji w lokalnym medium otrzymała Ewelina Kamińska za audycję Czy można się uzależnić od ćwiczeń (Radio Kolor), a Jakub Jamrozek otrzymał wyróżnienie za materiał Gry, komputer i ja (Czwórka Polskie Radio)
III miejsce: Jakub Jamrozek –za audycję radiową "Hazard – kiedy życie staje się grą" wyemitowaną na antenie Czwórki Polskiego Radia,
Wyróżnienia: Marcin Piątek za reportaż Zgrani do granic, który ukazał się w tygodniku Polityka oraz Ludmiła Anannikova za artykuł Złapani w sieć opublikowany w Gazecie Wyborczej.
II miejsce: Maja Narbutt za artykuł „Klub spłukanych hazardzistów” (tygodnik „Sieci”): część 1,2,3,4
Wyróżnienia: Kinga Grabowska z Polskiego Radia Olsztyn za audycję „Porozmawiajmy o uzależnieniu od Internetu”, Agnieszka Dziaman za reportaż poświęcony seksoholizmowi wyemitowany w programie „Dzień dobry TVN”
I miejsce: Michalina Kaczmarkiewicz za artykuł „Obstawiam życie” („W drodze”)
II miejsce: Jakub Jamrozek za audycję radiową „Strefa prywatna”: Uzależnienie od mediów społecznościowych i Internetu" (Polskie Radio „Czwórka”)
III miejsce: Anna Gmiterek-Zabłocka za reportaż radiowy „Gdy klikanie staje się obłędem” (Radio TOK FM − Lublin)
Wyróżnienia: Katarzyna Pelc za audycję radiową „Kiedy praca uzależnia” (Radio Kraków) oraz Marta Jarosz za wywiad „Życie nałogowego gracza bez retuszu: Inicjowałem seks i liczyłem, że ona odmówi...” (Dziennik.pl).
I miejsce: Agnieszka Urazińska za reportaż „Nimfomanka” („Wysokie Obcasy”)
II miejsce: Wojciech Staszewski za reportaż „Wszyscy jesteśmy siecioholikami” („Newsweek”)
III miejsce: Kamila Perka za audycję radiową „Musisz zacząć grę od nowa” (Radio Łódź)
Wyróżnienie: Katarzyna Pelc za audycje radiowe w Radiu Kraków pt. „Anonimowi Żarłocy” oraz „Uzależnienie od seksu”.